Gevangenis 2017

Na twaalf jaar staan ek op parool. Vandag trek ek my laaste strepie op die betonmuur. Ek het my straf uitgedien – soms met mismoedigheid dat hierdie dag eindelik sou aanbreek en soms het ek die groter prentjie gesien (miskien kan ek tog iets leer).

Ek moes ‘n brief skryf waarin ek my skuld op die aanklag van (poging tot) moord beken.

~ Volgens die wetlike definisie van moord op die webtuiste legal dictionary, is moord: “the unlawful killing of a human being with malice aforethought. The term malice aforethought did not necessarily mean that the killer planned or premeditated on the killing, or that he or she felt malice toward the victim. Generally, malice aforethought referred to a level of intent or reck-lessness that separated murder from other killings and warranted stiffer punishment.” ~

Ek staan vandag voor jou met die bloed van ‘n kind op my hande. Ek het eens op ‘n tyd gewens ek is groot, sodat ek ook die lewe kon geniet. Maar soos ek ouer word, sien ek al wat kort is my kinderdae, vol lag en speel, sonder bekommernis of verantwoordelikheid. Ek het die kind in my besweer sodat ek vinniger ouer kon word, vinniger verantwoordelik en volwasse kon wees.

Die wêreld is ‘n inkleurboek wat mense met hul persoonlikhede, glimlagte en duistere motiewe moet inkleur. ‘n Wêreld wat in neon gedoop is, blyk swart en wit vir my. Ek sien nie meer die kleurryke nasie van sprokies en -liefde nie. Ek het van die ‘yellow brick road’ wat jou na die kasteel van verbeelding lei, gestuier.

Soms wil mens jou brood aan altwee kante gebotter hê. Aan die een kant, veg mense met hoop wat in hul woed vir die positiewe, die silwer randjie aan die donker wolk wat oor ons koppe hang. Aan die ander kant, is dit wanhoop wat oorweldig word met die bose, misdaad, oorlog, hongersnood, droogte. Ons breek ons helde af en verwoes gedenktekens omdat ons wanhopig is oor die toekoms en vasklou aan die verlede met al sy begonne foute, seer en blaam. Dit is ons noodroep vir krygers soos Albert Luthuli en Nelson Mandela wat die mag van vrede, vryheid en geregtigheid verstaan het, om op te staan en ons te lei, want ons bevind onsself in ‘n finansiële, ekonomiese, politiese, sosiolistiese verknorsing sonder enige rigting of aanwysing hoe om die stryd te beveg.

 R10-noot

©Melissa van Eeden

Groen is jou vel

Wat ‘n storie vertel

Van ‘n lewe gestroop

Skaars genoeg vir ‘n brood

 

Jou hande bedel vir geregtigheid

Vandag is Jy ‘n held wêreldwyd

Tog is Jou glimlag gekreukel en gevou

Na jare se klippe kou en nasiebou

 

Jy is waardevol

Die koeël is in die kol

Onse gebrokeling

Môre ‘n vreemdeling

 

Nes jy is ek kaal gestroop

My identiteit en siel verkoop

Maar ons eer word betoon

Êrens tussen munte en note woon

 

 Ons gesigte op die 10 rand noot

Skaars genoeg vir ‘n brood

Ek het hoop in die mensdom verloor. Ek het einde Mei 2017 ‘n blog post geskryf oor my siening oor vandag se jeug en samelewing. “Our youth and society has become a mankind of glorious disgust and indolence. Our future is in the hands of our youth – that smokes the clouds we see (clouds that don’t bring rain, but pollution), that still depends on Mommy and Daddy rather than accepting responsibility, that is too frightened to speak their minds like Shakespeare or EE Cummings or any other pioneer in the previous centuries.” Lees gerus die hele blog post (https://coffeetalks101.wordpress.com/2017/05/28/did-life-get-easier/) om die waarheid agter die stelling te begryp.

“Ek gaan jou nog vermoor!” Poging tot moord. Ek wou al hoeveel mense vermoor het, maar ek het nie. Dalk maak dit my ‘n beter persoon, ek weet nie. Ek het in drie gevegte gekom. Twee beseer. Maar nog nooit iemand vermoor nie. Die Bybel meen die tong is skerper as die swaard. Soms is woorde genoeg om mens tot moord te dryf.

Ek het ‘n brief geskryf oor jou (jy sal weet wie jy is).

Suicide Note

I have kept too many secrets. I tried to be strong. I fought against it: emotionally, physically, mentally. It was stronger as it finally destroyed me.

I am dead. No, not physically. Well, not yet. I am dead inside. I don’t feel anything except pain and brokenness. At night, I drown in my sorrows. Feeling the tears sliding down my cheeks, makes me feel vulnerable. How could I let you win again?

I am a man. Therefore, I ought to be tough. Nobody can see me cry. I ought to be strong. I must – I… must…

Can’t you see how I look? Can’t you sense my insecurities? No, why would you? I don’t know why you do the things you do. Maybe you were bullied at school, at home, in life or maybe you try to hide your own insecurities. I don’t know, but what I know is that your jokes, your words and actions cut through my skin and now…

Look at me. Do you see it? (See the scars close to my pulse on my left arm.) You did this to me. Every single cut comes from your knife. At first, you used a blunt knife. It was gentle, and soft, and innocent. It wasn’t sufficient. The knife became sharper and sharper. Its touch became less gentle, less soft, less innocent.

I have been noticing that you, too, have lost your innocence in this big, mean world. Don’t feel guilty. It happens to all of us.

I have lost my innocence at the age of fifteen. I know what you may think: he lost his virginity, he drinks too much, he does drugs, he smokes. No, if you thought any of that, you were wrong – and it shows me how much you really know me. I have lost my childhood innocence – thinking that life is simple, rainbow-coloured and nice.

I learned the hard way to fend for myself. After my mother’s death, I couldn’t cope. I dwelled through a senseless life. One afternoon I stumbled upon you. You smiled at me. The moment you started to talk about being a friend and caring for others, I thought this is my chance.

I did not plan to fall in love. It just happened. I did not plan to fall out of love, either. It just happened.

Not feeling anything for you, makes this much easier. This is beyond the bullying and you not loving me. This is not about you, or the world, or anyone else.

I am doing this to save myself.

Die gevangenis verander mens. Ek het myself op sekere vlakke gevind, en op ander vlakke het ek myself weer verloor. Maar dit is lewe – ‘n avontuur waar die ware ek groei en verander, waar ek myself op ‘n plek gaan vind en myself weer in iemand of iets gaan verloor. Die lewe is ‘n konstante vloei van lewe, die tiek-tok van die klok en die heelal wat vir ons tekens stuur van kanse vat, waag, leef en liefhê.

Na twaalf jaar staan ek op parool. My een voet buite die selle terwyl my ander voet steeds standvastig in die selle staan. Ek kyk vir ‘n laaste keer na die sel waar twaalf jaar opgesluit is in herinneringe, lesse, lewe en groei. Waar vriende gekom en gegaan het. Waar ek my eerste liefde ontmoet het. Waar ek met ‘n gebroke hart leer voel het. Waar my siel met ‘n vliegtuigkaartjie gevlug het na ‘n ander era, ‘n ander wêreld. Waar ek begin droom het.

Boom

©Melissa van Eeden

by hierdie boom het ek groot geword

in die koelte my onskuld gelaat

en in die son begin dans

 

die seisoene het my bevry

waar die kleure met die tye verander

die blomme het gebot tot die lewe se lot

die seisoene het my geboei

gevangene tot die verwyt van tyd

waar die winter skuins na somer draai

trane met verlepte blomme op die graf verlate

met die afsydigheid en teer wat die dood forseer

waar die blomme nie meer sal blom

en die son nie meer sal kom

by hierdie boom het ek die lewe geniet

geleer van die wêreld deur die oë van fases

en van die lewe

waar elke einde weer begin

Gevangenis 2017 – Ek word voorwaardelik vrygelaat. Januarie 2018 verskyn ek weer voor die hof, regter en jurie wat dan oor my toekoms sal beslis.

My toekoms is nou net een tree weg.

 

Hierdie is net die begin.

xxx

Droom groot!

Advertisements

MEID

Nes in daai dae – die dae toe my ma haar moes afsloop aan wittes om my en my broer ‘n lewe te gee wat sy nooit kon gehad het nie – bedien ek nou ook die Heiliges van Apartheid. Elke oggend staan ek op voor die son sy glimlag op die duistere horison kan lê, om betyds te wees vir die taxi wat sesuur by die stop wag. Vyf voor agt klop ek aan die Baas se voordeur. My skof begin agtuur. Ek verneder myself deur om daai domestic worker-uitrusting te dra – daardie een met die groen en geel blommetjies; jy ken hom, mens koop dit by Checkers vir 99. “Ja Baas” wys ek respek aan hom wat my diligeer asof ek dankbaar moet wees. “Ja Miesies” knik ek vir die ma’am wat my uittrap oor die werk wat ek die vorige keer afgeskeep het. “Maria, jy is nog nie klaar met die wasgoed nie. Hoekom nie? Dit is nie so moeilik om die goed in die masjien te sit nie.” Die Miesies se oë val op ‘n hopie stof in die hoekie van die sitkamer. “Kyk hoe half maak jy skoon.” Ek knik, instemmend, want dit is wat die norm beaam.

Ek wys respek vir die witte, maar dan word ek soos die kind behandel: moet gesien word, maar nie gehoor word nie. Dit is so. Ek sal die mat stofsuig, en dan sal hulle in die kamer gaan sit en niks doen, nee ek mag nie sê niks doen nie. As ek klaar is sal hulle ‘n ogie kom gooi met naaldwerk, die Miesies brei deesdae. Ek hang die wasgoed op. Hulle dra baie klere. En net voor ek die agterdeur oopmaak, hoor ek hulle praat. Ek bly buite, wil hulle nie steur nie. “Sy werk alweer half vandag. Sy het dit ook laasweek gedoen. Ek kan nie meer nie.” Die Miesies se stem is kwaai.

Ek dink na aan wat die Miesies gesê het, toe ek op die taxi terug huis toe ry. Hoekom kan sy nie die werk doen nie? Sy is lui. Ek weet daar is mense wat werk en so, maar sy werk nie, brei net die heeldag. Jy moet hulle huis sien. Groot, morsig en vuil. Ek moet alles doen. Die Miesies weet nie eers hoe werk die masjien nie. Sê vir my dit vat nie so lank om die goed in die masjien te sit nie, hoekom doen sy dit nie? Want die wittes is privilegded, nie almal nie, maar hulle is. Ek hoor wat hulle sê. Die swartes wil nie werk nie, soek net. Ja, ons soek net – ons soek net ‘n lewe waar die wittes vir die swartes as maid sal werk – dit is mos gelykheid, né? Ag, die politics.

Ek is ‘n meid. So sê die witte Baas vir wie ek werk.

Geskryf deur Melissa van Eeden

2am-VERLANGE

Ons woorde het verdamp tot ondraaglike stiltes wat begin skree (soos ‘n baba met koliek) in die vroegoggendure waar ek alleen in my bed lê en jy alleen in joune. Die maan hang steeds aan ‘n toutje in die hemelruim met verskietende sterre wat oor sy wange drup. Dit is twee-uur en ek wonder of jy ook nou deur jou kamervenster kyk op soek na antwoorde in die sterre. Sou ons oë mekaar in dieselfde blik op ‘n ster ontmoet? Ek glo nie, want indien my oë skelm na jou draai en per ongeluk jou bruin oë ontmoet, bars ‘n ongemaklikheid oor ons en voel ek en jy verleë. Ek vind antwoorde in musiek, alhoewel dit nie die antwoorde is waarna ek gesoek het nie. Ek karoake op Taylor Swift – hoop dat die lewe tog ‘n movie is soos sy ook wens “but if this was a movie you’d be here by now/It’s not the kind of ending you wanna see now”. Ek kan nie slaap nie. Jou woorde speel soos ‘n gramofoonplaat wat vasgehak het, oor en oor in my gedagtes. Jy blyk onskuldig en verward oor hoe vinnig ‘n onskuldige gesprek tot die einde van ons “vriendskap?” (of wat ook al jy dit noem) kon lei. Ek lê nou alleen met ‘n leë plek langs aan my, ‘n holte waar jy altyd gelê het. My lakens ruik nog soos jy. Ek sal dit oor en oor moet was om daardie naskeermiddel wat jy gebruik het, uit te was. Die kussing waarop jy geslaap het, besit al jou drome wat jy snags opgetower het. Ek het twee koppies koffie vanoggend in my moegheid gemaak – wie gaan die ander een drink? Ek mis jou, maar ek sal dit nie hardop erken nie. Ek was verslaaf aan jou, aan die gevoel wat jy vir my gegee het as jou hand liggies en subtiel aan myne raak en jou skaam skewe glimlag wat jou gesig laat ophelder het. Ek mis ons gesprekke tot drie-uur die oggend waar ons oor alles en niks kon praat. Nou sit ek alleen met my gedagtes, jou woorde en ‘n spook wat my hart om middernag kom wakker klop met skuldgevoel en hartseer, met gebrokenheid oor wat nie meer is nie of wat nooit werklik was nie. Agter ons woorde het geheime geskuil wat ons nie wou openbaar nie. In ons oë kon die waarheid nooit asemhaal nie, omdat ons getinte vensters gehad het om ons siele te beskerm teen verwerping. My foon vibreer en klink op teen die nag se stiltes. Ek wens dit was ‘n boodskap van jou. [eks jamer] jou spelfoute het my nog altyd geïrriteer. Wees bly, jy is nou ontslae daarvan. Dan hoekom mis ek dit, mis ek om jou foute uit te wys en reg te maak? Trane rol uit die gleufies van my oë en klou aan my wange vas. Het ek ‘n fout begaan?

My gedagtes vlug hier vandaan, loop kaalvoet op die teerpad, gooi duim by die verkeerslig. Kan iemand asseblief my optel en my neem waar dit nie meer sal seermaak nie. Ek skribbel halwe woorde in my notaboek. Gedigte skets my hart, my gemoed, my gedagtes. Jy is in almal van hulle. Die hoofletter waarmee die gedig begin en die punt waarmee die gedig tot ‘n einde kom. Jy is die vrye vers waarmee ek myself vasketting aan sorgelose struktuur. Jy is die paarrym wat my woorde laat rymdwang [in die skemer skuil jy agter kakiebos/skryf ek steeds briewe wat ek nooit pos] My woorde maak nie veel sin nie.

Dit is 2:59.

geskryf deur Melissa van Eeden

SELFIE

 

AFRIKAANS :
Ek loer met my hande gebak om my oë, deur die venster en sien hoe jy daar by tafel sit met ‘n iPhone in jou hand. Jy tik idees, aanhalings en notas vir jou volgende selfie-post. Filosofies. Uit die boks. Nee, vee ‘uit die boks’ uit – skryf liewer geen boks – no limits (behalwe as dit by drank kom). Jy druk die kamera-toep. Pout. In gedagte. Kyk in die kamera. Fokus. Sit ‘n hoed op. Sit sonbrille op. Lyk cool. Swag. Moenie smile nie. Smile is so laas dekade. Edit die selfies met beautifier. Sit ‘n filter op – black and white, sutro, 1920’s. Caption this. Hashtags. Post dit op Instagram. Wag vir die notifications – Xander98 just liked your photo. Sukses bloei na die hoeveelste notification – jou selfie van ‘n man(vrou) wat smag na die aanvaarding van die samelewing en ‘n gevoel van lewe deur ‘n filosofiese aanhaling met ‘n gedokterde foto
was ‘n hit.

ENGLISH :
I peak through your window and see a man sitting at the table with an iPhone in his hand. You type ideas, quotes and notes for your next selfie post. Philosophical. Out of the box. No, rather no box – there is no limits. You click on the camera and a few moments later, your face appears to be the centre of attention. Pout. In thought. Stare into the camera. Focus. Put accerrosies on. Underline cool. Swag. Don’t smile. Smiling is so last decade. Edit the selfies with beautifier. Filter the images – black and white, sutro, 1920s. Caption this. Hashtags. Post it on Instagram. Wait for the first notifications – Xander98 just liked your photo. Success flourishes notification after notification, comment after comment – Your selfie of a man(woman) who tastes after the acceptance of society and a sense of life through a philosophical quote with a documented picture
was a hit.

SPORE

Spore

Geskryf deur Melissa van Eeden

 

Eensaam

staan Spore op die stasie waar hy wag

vir die trein na Johannesburg

waar hy sy drome gaan najaag

hy hoor reeds die begeleiding

van die stadsgedruis waarop hy snags

gaan neurie voordat hy verval in ‘n onderbroke slaap

van ‘n taxi se toet ‘n streekstaal wat mense

in die verbygaan klets die neonligte wat as

tydaanwysing dien vir die nag

 

om die draai kom hy aan gehardloop

die lokomotief wat voort storm

Spore tel sy koffer op, voel-voel

aan sy sak vir die drie klippies

sy glimlag breed getrek op sy armoedige gesig

‘n skreeuende fluit jaag die voëls uit hul neste wat nou swerm in die

blou lug met gesketsde rookwolke soos die lokomotief ‘n laaste

teug neem van die sigaret voordat die sigaretstompie

by die venster uitgesmyt word

die lokomotief skop vas teen die yster

en stop voor Spore

die deure ruk oop

niemand klim uit

Spore gee die man twee klippe voor hy in klim

die laaste klip sal hy gebruik om sy moeder te bel

as hy veilig in Johannesburg bestem

DERICK-AANHANGERS KNOU WÉÉR VIR KARLIEN OP SOSIALE MEDIA

Op vandeesweek se Huisgenoot (8 Junie 2017) pryk die beeldskone gesig van die popprinses Karlien van Jaarsved met ‘n artikel in die Huisgenoot wat handel oor haar huwelik met die destydse rugbyspeler, Joe Breytenbach, haar swangerskap, haar musiekloopbaan en haar geluk.

Die artikel (geskryf deur Marisa Focheman) blyk eerlik en opreg, bevry Karlien se woorde, waardes en persoonlikheid tot ‘n “veilige” ruimte, maar nes Karlien ook voorheen al geleer het, en veral in die jare 2015/2016 ervaar het hoe die media, sosiale media en aanhangers wat niks weet nie, menings wil lug oor dinge wat hulle nie traak nie. Wat veronderstel was om ‘n mooi artikel te wees waarin Karlien vry word van al die seer, word dit toegesmeer deur aanhangers van haar eksman, die Liefling van Loftus, Derick Hougaard, wat haar slegsê oor ‘n enkele beskrywing wat sy gee vir haar en Derick se huwelik – “vasgevang en in ‘n seer plek gevoel het”.

Verslaggewing wat Derick se aanhangers rooi laat sien het was die van Channel 24 se The Juice wat daarop klem lê in die opskrif “Karlien tells Huisgenoot that she has regrets about her marriage to Derick” dat Karlien verwyte dra oor dié huwelik. Karlien praat ook van die seer wat sy ervaar het in die huwelik, dat sy met die kortstondige afstel van die troue al moes geweet het, maar dat sy gehoop dat die probleme met die huwelik sou verander. Eerlikwaar, Derick ken ook die seer. In tyd van depressie en trauma lui die vrae “wat kon ek anders gedoen het?”, “wat as…?” en die vrae neem ek aan het ook in Karlien en Derick se koppe gemaal. “Regrets” wysig op die verwyte van tyd en gebeure. Karlien verwyt die seer wat die huwelik gebring het, maar sy verwyt nie die liefde wat daaruit geblom het nie. Tog, in die Channel 24-artikel noem The Juice nes daar in die Huisgenoot staan dat Karlien nooit die tyd sou wou terug draai nie, want uit haar en Derick se huwelik het hul tweelingseuntjies, Daniël en Eliah, lewe gevind en dra sy ook hul dogtertjie, Evah, saam met haar, nes Derick. Karlien meen dat hul seuntjies vir Derick as ‘n held moet sien en dat hulle hul pa soveel as moontlik sien. Sy het al vorige artikels, onderhoude en Facebook-inskrywings genoem dat sy nie Derick in die publiek sal afmaak en slegsê nie.

Dus, lui die opskrif op Channel 24 ‘n halwe waarheid. Nes Karlien, ervaar Derick ook pyn en seer van hul mislukte huwelik. Derick het al ‘n paar keer in die Huisgenoot verskyn waar hy praat oor sy seer as pa en as man. Hy het ook al talle onderhoude aan koerante soos Beeld en Rapport toegestaan waar hy praat oor die bekende (of is dit die berugte, befaamde?) ring, skei en die kostes daaraan verbonde. Hougaard het homself ook in ‘n Facebook-inskrywing beskryf as die slagoffer wat hy blyk te wees en dat hy uit die persona van die slagoffer wil kom.

Tog, het Derick die artikel wat op Channel 24 verskyn met die pynlike, verwytende titel “Karlien tells Huisgenoot that she has regrets about her marriage to Derick” gedeel op sy persoonlike Facebook-blad. Daar is ook ‘n “support group” en blad op Facebook – Support for Derick Hougaard – waar dié ondersteuners Karlien slegsê. Karlien was in 2016 afgetakel deur die media, sosiale media en aanhangers en buitestaanders na haar en Derick se egskeiding, nuwe liefde, finansiële kwessies, tirades op sosiale media. Karlien het besluit om haar lewe privaat te hou en min, indien geen inligting oor haar private lewe met die publiek en media te deel.

Karlien meen dat haar nuwe album, Sing Vir Liefde, haar eerlikste album is. Dit is outobiografies van aard, omdat Karlien haar hart uitgestort het in liedjies soos “My kruis”, “Skop as ek lê” en “Twee huise”. Karlien is eerlik dat sy die musiekbedryf wou verlaat, maar die Here se wil gebruik nog haar stem om boodskappe oor te dra en mense aan te raak. Die media is ‘n kruis. Die woorde en kommentaar wat mens aftakel is ‘n kruis. Netso, is Maandae ook ‘n kruis vir meeste mense. Watter kruis dra jy?

Die woorde wat ek in “Support for Derick Hougaard”-kommentaarboksies gelees het, maak my skaam. Ek dink nie Derick, of Karlien, of enigiemand, verdien om sleg gesê te word nie. Menswaardigheid is tog inderdaad ‘n mensereg en dra by tot die mens wat die samelewing bou of aftakel. As jy nie iets opbouend en goed kan sê nie, sê dan liewer niks. Party mense het al geleer dat jy nie almal tevrede sal kan stel nie, maar dit gee jou nie die reg om iemand se lewe ondraaglik te maak nie. Derick meen in ‘n tweet in 2016: “Ons mors ons tyd en ons woorde. Breek af as gevolg van jou eie ego,” lui die twiet. Bou eerder mense op en wees daar vir hulle.”

“Daar is baie goeie mense in die wêreld. Moenie toelaat dat die negatiewes jou aandag aftrek en so jou vreugde steel nie.” Karlien beskryf die In Jou Skoene-program wat deur VIA geloots is, as ‘n “eye-opener” tot die goeie mense wat nie afbrekend is tot die gemeenskap en individu nie.

Derick, maak die lewe jou sportsveld, dan kan jy elke dag rugby speel met die bal wat jy met elke sukses oor die pale skop. Sien jou ondersteuners as die vol stadium. Sien die seer as die adrenalien wat inskop voor ‘n game en dat dit jou ‘n sterker man sal maak. [DERICK (TWITTER): “Every sportsman’s dream. Going out on your terms and a full stadium. The power of sport.”]

Karlien, laat die lirieke wat jy neerpen jou suiwer van die pyn, van die seer, en wees ‘n vrygees in die tyd waar geluk jou omhels met liefde.

 

Lees die artikels hier:

karlien-tells-huisgenoot-that-she-has-regrets-about-her-marriage-to-derick